actuarieel rekenen bij personenschade
Inleiding actuarieel rekenen bij personenschade
Verlies verdienvermogen zonder ongeval
Verlies verdienvermogen na ongeval
Kapitalisatie
Rente, inflatie, rekenrente
Belastingschade
Fiscale traject
Consumptief traject
De rekenkundige
Het verdienvermogen in de situatie
zonder ongeval.
Verdienvermogen
Zonder Ongeval: werknemers
Verdienvermogen Zonder
Ongeval: zelfstandigen
Werknemers.
Het besteedbaar inkomen van de benadeelde
is van diverse factoren afhankelijk en zeer
persoonsgebonden. Zeker in de situatie zonder
ongeval vergt dit gedegen vooronderzoek
door de schadebehandelaar of rekenkundige,
desgewenst in samenwerking met een arbeidsdeskundige.
In dit vooronderzoek dienen een aantal
zaken aan de orde te komen, namelijk:
- Wat was de te verwachten carrière
van de benadeelde?
De (ex)-werkgever van de benadeelde
speelt hier een cruciale rol. Deze hypothetische
carrière dient immers bewezen,
op zijn minst goed onderbouwd, te worden.
Voor ambtenaren liggen de meeste carrières
vast.
- Welke lonen c.q. functiegroepen horen
bij deze carrière?
Deze lonen zijn de basis voor de berekening
van het besteedbaar inkomen zonder ongeval.
- Volgt het bedrijf waar de benadeelde
werkt(e) een CAO?
Zo ja, dan liggen lonen, verhogingen van
deze lonen door de jaren heen, en een
groot deel van de emolumenten vast.
Volgt het bedrijf geen CAO, dan dient
gekeken te worden of er collega's met
dezelfde opleiding en ervaring binnen
het bedrijf zijn, waaraan de lonen gerelateerd
kunnen worden.
- Wat zijn de kansen dat de benadeelde
deze carrière had kunnen maken?
- Wat zijn de kansen dat de benadeelde
ook zonder ongeval uitgevallen zou zijn?
- Hoe is de pensioenregeling?
Berekening van het besteedbaar inkomen.
Bij deze berekening lopen twee trajecten
door elkaar heen, namelijk het fiscale traject
en het consumptieve traject.
In het fiscale traject wordt de te betalen
inkomstenbelasting berekend en in het consumptieve
traject wordt uiteindelijk het besteedbaar
inkomen berekend.
- Allereerst wordt bekeken wat de bruto
inkomens per jaar aan de hand van de periode-inkomens,
welke dag-, week-, 4-weken- en maandinkomens
kunnen zijn.
- Bekende toeslagen die bij inkomens
horen zijn o.a.:
- vakantietoeslag
het percentage kan
verschillen per CAO;
per CAO is bepaald
welke bestanddelen van het loon meetellen
voor de vakantietoeslag;
bij bouwvakkers hebben
we te maken met vakantiebonnen, die voor
een deel onbelast zijn; het onbelaste
percentage van
deze vakantiebonnen is aan verandering
onderhevig;
de vakantietoeslag
wordt berekend over de periode januari
tot en met december, omdat het verlies
per jaar berekend
wordt;
- prestatietoeslag
afhankelijk van CAO,
type bedrijf, functie en beoordeling van
de werknemer;
- onregelmatigheidstoeslag
afhankelijk van CAO,
type bedrijf, functie en werktijden van
de werknemer;
dient berekend en
gestaafd te worden door overlegging van
de loonstroken van de drie jaar voorafgaand
aan het ongeval;
is vaak een percentage
van het vaste loon;
- overwerktoeslag
afhankelijk van CAO,
type bedrijf, functie en werktijden van
de werknemer;
dient berekend en gestaafd
te worden door overlegging van de loonstroken
van de drie jaar voorafgaand aan het ongeval;
is afhankelijk van
de uren waarop overgewerkt wordt; te denken
valt aan avond, nacht, zaterdag of zondag;
- De meest bekende emolumenten zijn:
- auto van de zaak
hier dient het voordeel
berekend te worden dat de werknemer van
deze regeling heeft, nadat de fiscale
regelgeving is
toegepast;
- 13e maand
deze 13e maand dient
een structureel karakter te hebben;
dient berekend en gestaafd
te worden vanuit de loonstroken van de
drie jaar voor het ongeval;
- winstdeling
deze winstdeling dient
een structureel karakter te hebben;
dient berekend en gestaafd
te worden door overlegging van de loonstroken
van de drie jaar voorafgaand aan het ongeval;
- bijdrage in de ziektekostenregeling
wanneer men niet meer onder de Ziekenfondswet
valt
de werkgever kan bijdragen
in de premie van de particuliere ziektenkostenverzekering;
het percentage dat
de werkgever bijdraagt is afhankelijk
van de CAO of de arbeidsovereenkomst;
de premiebijdrage is
belast;
- bijdrage in de pensioenpremie
de werkgever kan bijdragen
in de premie van de pensioenvoorziening;
het percentage dat
de werkgever bijdraagt is afhankelijk
van de CAO of de arbeidsovereenkomst;
deze bijdrage is belast;
de bijdrage van de
werknemer is onbelast voor inkomstenbelasting
en werknemerspremies sociale verzekeringen;
altijd zekerstellen
door pensioenreglement;
- bijdrage in VUT-premie
de werkgever kan bijdragen
in de premie van de VUT-voorziening;
het percentage dat
de werkgever bijdraagt is afhankelijk
van de CAO of de arbeidsovereenkomst;
deze bijdrage is belast;
de bijdrage van de
werknemer is onbelast voor inkomstenbelasting
en werknemerspremies sociale verzekeringen;
- bijdrage in de WAO-gat verzekering
en/of AOV-verzekering
de werkgever kan bijdragen
in de premie van de WAO-gat en/of AOV-voorziening;
het percentage dat
de werkgever bijdraagt is afhankelijk
van de CAO of de arbeidsovereenkomst;
deze bijdrage is belast;
de bijdrage van de
werknemer is onbelast voor inkomstenbelasting
en werknemerspremies sociale verzekeringen;
- Premie van de werkgever voor het premiesparen
- Spaarloon
- Pensioen.
Zowel in de situatie zonder als met ongeval
zal het pensioen berekend dienen te worden.
Wanneer een pensioen premievrij gemaakt
wordt bij volledige arbeidsongeschiktheid,
wordt het pensioen wel doorgebouwd, echter,
er worden alleen inflatoire verhogingen
meegenomen en geen tredeverhogingen of
CAO-verhogingen. De opbouw houdt gelijke
tred met de verhoging van de pensioenen.
Deze berekening is niet eenvoudig, omdat
er momenteel diverse regelingen zijn,
zoals vroegpensioen, eindloonregeling,
middelloonregeling. Het beste is een opgave
aan het desbetreffende pensioenfonds te
vragen. Er dient goed gekeken te worden
welke loonbestanddelen voor de pensioenberekening
meedoen.
Wanneer deze gegevens bekend zijn kan het
bruto jaar inkomen berekend worden vanuit
het vaste loon, de vakantietoeslag, de 13e
maand, de overwerktoeslag, de prestatietoeslag
en onregelmatigheidstoeslag.
Waar worden deze gegevens nu uit gehaald?
De belangrijkste bronnen zijn :
- de CAO;
- de loonstroken van, minimaal een periode
van 3 jaar, voor ongeval;
- in uiterste noodzaak een jaaropgave,
indien de loonstroken niet voorhanden
zijn;
normaliter is een jaaropgave niet voldoende,
aangezien het belastbare inkomen een eindresultaat
is van een optelling van de diverse inkomensbestanddelen
en de afgetrokken, niet belaste premies;
later in dit hoofdstuk wordt hier nog op
teruggekomen;
- het C.B.S.;
- pensioenbrieven.
Zelfstandigen.
Het besteedbaar inkomen van een zelfstandige
is niet per definitie de netto gemaakte
winst uit onderneming. In de situatie zonder
ongeval vergt dit gedegen vooronderzoek
door de schadebehandelaar of rekenkundige,
desgewenst in samenwerking met een arbeidsdeskundige.
Er dient gekeken te worden naar de F.O.R.
(Fiscale Oudedag Reserve) en de opbouw van
het eigen vermogen. Pas na liquidatie van
de onderneming kan men precies zien wat
er aan eigen vermogen in een onderneming
zat.
In dit vooronderzoek dienen een aantal
zaken aan de orde te komen, namelijk:
- Hoe kan uit de jaarstukken inzichtelijk
gemaakt worden wat het verdienvermogen
van een zelfstandige was? Waak ervoor
dat dit meestal niet de winst of het verlies
is dat onderaan onder de streep staat.
- Hoe ontwikkelde de branche zich en
hoe verhield deze ontwikkeling zich in
de situatie voor het ongeval zich tot
de ontwikkeling van de zaak van de benadeelde?
- Hoe dienen de jaarstukken, die immers
alleen de situatie na ongeval weergeven,
omgezet te worden naar jaarstukken in
een situatie zonder ongeval?
- Had de ondernemer een voorziening voor
zijn oude dag?
Waar worden deze gegevens nu uit gehaald?
De belangrijkste bronnen zijn :
- de jaarstukken van 5 jaar voor ongeval;
- de aangiften inkomstenbelasting;
- branche-verenigingen;
- het C.B.S.;
- de accountant;
- het ondernemersplan c.q. beleidsplan;
- verzekeringspapieren.